Evde Hasta Bakan Ailelerin Psikolojik Durumu


(Tarık Ersöz) #1

Muhtaç olan bir kişinin bakımını üstlenme konusu genellikle kadınlara yüklenmekte olan bir sorumluluktur. Bu bağlılık, sevgi, duygusal ve fiziksel bağlar ile gerçekleşen bir iştir. Aile üyelerine ihtiyacı olduğu anda sırt dönmek mümkün değildir. Ancak aile üyelerinden birisi hasta bakıcı rolü üstlendiğinde unutulmaması gereken çeşitli faktörler bulunmaktadır.

• Muhtaç bir aile bireyi olan insanların hemen hemen %60’ı bir süreliğine kendi kariyerlerine ara vermek zorunda kalırlar.
• Hasta bakmayı üstlenen kişi neredeyse 24 saat boyunca hasta olan kişiyi izler.
• Bu görevler bağlılık ve sevgi ile yerine getirilir. Bu nedenle kişiye bağımlı olan hastanın acil bir ihtiyacı olabileceği ya da tehlikede olduğunu düşünerek endişelenmek oldukça yaygındır. Gerçek şu ki hasta bakan kişinin de ara vermeye ihtiyacı vardır ve diğer aile üyeleri de yardımcı olmalıdır.
• Çoğu kişi hasta bakıcı görevine hazırlıksız bir anda yakalanır. Bu da bakılan insanı düzgün bir şekilde nasıl bir yerden bir yere götüreceğini bilmemek ya da beslenmeleri, ilaçları, hijyenleri gibi ihtiyaçları konusunda hatadan kaynaklı fiziksel bir aşırı yükleme hissedileceği anlamına gelir.
• Hasta bakan kişiler fiziksel kısıtlamalar ve kendi sağlık sorunları yaşamış olup genellikle 50 ile 60 yaş arasındadır.
• Hastaya bakan kişiler genellikle kendi hobilerine vakit bulamayacak duruma gelir. Hayatları duygusal ve fiziksel baskı ile o kadar dolu hale gelir ki kendilerini bir kısır döngü içerisinde bulurlar.

Genellikle hasta bakan kişiler mustarip olduğu fiziksel ve duygusal zararın farkına varamaz. Aslında hasta kaliteli ve sağlıklı bir hayat yaşarken hasta bakan kişilerin kronik yorgunluk, anksiyete ya da stres nöbetleri ve en çok da depresyon gibi sorunlardan mustarip olmalı çok sık karşılaşılan bir durumdur. Evde hasta bakan ailelerin yaşamış olduğu psikolojik sorunlar;

• Fiziksel ve zihinsel yorgunluk
• Uyku sorunları
• Sık sık değişen ruh hali
• Kilo alıp verme
• Ağrı kesicilere bağımlılık
• Sosyal izolasyon
• Hafıza kaybı ya da dikkat aralığının azalması gibi bilişsel zorluklar