Çocuk Gelişiminde Meydana Gelen Sorunlar


(Bahtın Atakan Soysal) #1

1) Bacak ağrıları

Çocuklarda bacak ağrıları sık görülür ve hayatlarını olumsuz etkiler. Büyüme ağrıları olarak da isimlendirilir. Sıklık olarak baş ve karın ağrısından sonra üçüncü sırada yer alırlar. Görülme sıklığı ise %15-30 civarlarındadır.

Büyüme ağrılarının özellikleri diğer ağrılara göre farklıdır. Bacaklardaki ağrı yaygındır ve iyi lokalize edilemez şekildedir. İki taraflı ve simetriktir biçimde görülür. Ağrı başlangıcı eskiye dayanmakla birlikte şiddeti genelde artmaz. Çocukların aktivitesini etkilemez. Geceleri uyanma ve ağlama görülebilir. Bacaklarının ovulmasını isteyebilir. Yürüyüş ve genel sağlığı bozmaz. Tedavisi ise ailenin bilgilendirilmesi, ağrı kesici ilaçlar, sıcak uygulamalardan oluşur.

2) Çocuklarda X bacak 0 bacak

Anguler deformiteler O-bacak ve X-bacak şeklinde görülür. Doğumsal- edinsel, fizyolojik-patolojik, fizyolojik olarak tanımladığımız hastalık olmayan formları çok sıktır.

O-bacak 0-2 yaş arası fizyolojik görülebilir. X-bacak 2-8 yaşlar arası fizyolojik olarak görülebilir

Öyküde başlama yaşı, travma varlığı, aile bireylerinde varlığı, çocuğun genel sağlığı, büyümenin normal sınırlarda olup olmadığı sorgulanır.

Fizik bakıda ise genel fizik bakı, gövde-ekstremite oranı, deformitenin simetrisi, ekstremite boy eşitliği, intermalleoler veya interkondiler mesafe ölçümü, yatarak ve ayakta deformite farkı bakılmalıdır.

Tetkik olarak ise yaygın deformiteler varsa metabolik tarama gerekebilir. Patolojiden şüphede direk röntgenle inceleme başlanarak BT, MR ve sintigrafi istenebilir.

Patolojik olarak enderdir. Ailesel olabilir ve akrabalarda gözükebilir. Ek bulgular eşlik edebilir. Asimetrik olabilir buna boy kısalığı eşlik edebilir. Ağır deformitelerdir. İskelet displazileri, raşitizm, epifizhasarı ,tümör, travma ve enfeksiyon olası patolojilerdir.

Tedavisinde ise fizyolojik formlar yaş sınırları içinde düzelir. Ölçüm ve fotoğraflarla 3-6 aylık izlem önerilir. X-bacak ender devam edebilir. İMM 15 cm altında sadece kozmetik sorundur

3) Gelişimsel kalça displazisi

GKD risk faktörleri arasında ligamentöz Laksite, primer asetabular displazi vardır. Bunlara ek mekanik faktörler ve IU malpozisyon da bulunur. Doğum sırasında makat geliş, travma ve oligohidramnios da risk faktörlerindendir. Genetik faktörlerden amilial insidans ve cinsiyet insidansi onemlidir.

GKD’ye eşlik eden bulgular arasında metatarsusvarus, pes calcaneovarus, torticollis, plagiosefali ve dizde extansiyon kontraktürü bulunur.

Yenidoğanda asimetrik uyluk pilileri ve popliteal çizgiler vardır. Femurda belirgin kısalık vardır(Galeazzi İşareti). İnguinal katlantılarda asimetri vardır. Diz ve kalçada ekstansiyonda gevşeklik (Normal Diz ve kalça FleksiyonKontraktürü Kaybı) vardır. Klisiç çizgisinin umblikus altından geçmesi dikkat çeker. Trokanter major tepesinin nelaton çizgisini geçmesi de önemli bir göstergedir.

Süt çocuğu dönemi kalça 90°’de fleksiyondayken, kalça abduksiyonunda kısıtlılık (Kalçanın progresifadduksiyonkontraktürü) vardır. Alt ekstremitelerde belirgin kısalık, dış rotasyon ile kalça ve dizde extansiyonpostürü eşlik eder. Piston hareketi veya teleskop belirtisi ve trokantrer major’ün lateralde belirginleşmesi gözükür. Ortolani testi negatif veya pozitif olabilir. Yürüme sonrası postür aşırı lumballordoz, karının protubere olması, trokantermajör’de belirginleşme, gluteus medius yürüyüş, pozitif trandelenburg işareti, alt ekstremitede kısalık ve artan adduksiyon kontraktürü ve kompenzatuar genuvalgum vardır.

ORTOLANİ:

Kalçaların bakısı tek tek yapılır. Başparmaklar uyluk inferomedialinde, ikinci ve üçüncü parmaklar büyük trokanter üzerinde, kalçalar ve dizler 90 derece fleksiyondayken yapılır. Kalça 90 derece fleksiyondayken, abdukiyona alınırken kalçanın bir engelden atlayarak yerine girmesi ikinci ve üçüncü parmak uçlarıyla hissedilir.

BARLOW:

Kalçaların bakısı tek tek yapılır. Başparmaklar uyluk inferomedialinde, ikinci ve üçüncü parmaklar büyük trokanter üzerinde, kalçalar ve dizler 90 derece fleksiyondayken yapılır. Bakısı yapılan tarafta kalça fleksiyonu azaltılıp adduksiyona alınırken arkaya doğru nazikçe itilir ve asetabulumdan arkaya doğru çıkıp çıkmadığı ikinci ve üçüncü parmak uçlarıyla hissedilir.

4) PES equinavarus

PES talokalkaneonaviküler ve kalkaneokuboid eklemlerin inuteromediale plantar deplasmanıdır. Doğumdaki klinik görünümü tipiktir.

Ayak bileği equindefiksedir. Ayak bileği ROM’u belirgin sınırlıdır. Ön ve orta ayak equinin versiyonda fiksedir. Naviküler ve kuboidmediale deplasedir. Yumuşak doku kontraktürlerine bağlı olarak talonaviküler ve kalkaneokuboid eklemler medial ve planara deplasedir.

5) Omuz çıkığı

Omuz çıkığı patolojisini incelediğimiz zaman sırasyla kapsül ön parcası glenoidden sıyrılır (grafidesklerozan alan). Glenoid ön dudağı yırtılır (grafideinferiorda L şeklinde kırık). Labrum parcalanır ve skapula boynu ön yüzündeki periost sıyrılır (grafidesklerozan alan). Kapsül yırtılır, humerus başı dışarı çıkar. Rotator kılıf yırtılır. Biceps tendonu oluğundan çıkar (bicepstendonu veya transvers lig kopar).

Omuz çıkığında çocukta bazı bulgular oluşur. Hastanın pozisyonu anterior çıkıkta hastanın kolu abd ve dış rotasyondadır. Amaç humerusun skapula ve toraks ön duvarına sürtünmesini engellemektir. Posterior çıkıkta tam tersi durum söz konusudur. Aşırı derecede irrite edici bir ağrı oluşur. Elastiki fiksasyon oluşur. Yani hastanın geldiği pozisyonun aksine kuvvet uygulanırsa eklemde biraz hareket olur ve takılır bırakılınca eski pozisyonuna geri döner (hareket kısıtlılıgı—anteriordaaddic rotasyon kısıtlanır). Apolet belirtisi yani acromion kalınlaşır ve bu kalınlığın altında boşluk görülür.

Tedavisinde ise 0-3 hafta sürecekse kapalı redüksiyon, 3 hafta –3 ay sürecekse açık redüksiyon ve
3 aydan eski ise eklem yüzünün de yüzde 40’ından fazlası bozulmuş ise replasman artroplastisi yapılır.

6) Pulled elbow

Sıklıkla 1-4 yaş arasındaki çocuklarda, dirsek ekstansiyonda ve ön kol pronasyonda iken, çocuğun elinden sertçe çekilmesi sonucunda oluşan radius başı çıkığıdır.

Kliniğinde dirsekte ani gelişen ağrı ve hareket kısıtlılığı, radius başı üzerinde hassasiyet ve elastiki fiksasyon vardır. Radyolojik bulgusu yoktur.