Uyku Hastalıkları Nelerdir?


(Tarık Ersöz) #1

Uyku insanlar tarafından günlük hayatın bir süreliğine kesintiye uğraması ya da boşa geçmekte olan zaman olarak görülmektedir. Ancak bu şekilde görmek son derece yanlıştır. Çünkü uyku fiziksel ve zihinsel sağlığı her gün yenilemek için önemli olan yaşamın üçte birini kaplayan aktif bir dönemdir.

Yaklaşık 85 farklı türde uyku hastalığı bulunmaktadır. Bu hastalıkların bir bölümü aşırı uyku haline bir bölümü ise uykusuzluğa yol açmaktadır. Diğer bir bölüm ise uykuda istenmeyen motor aktivitelere (rüya sırasında yürüme, uykuda konuşma, kabuslar, diş gıcırdatma, uykuda yürüme, uyku terörü gibi) sebebiyet vermektedir. Pek çoğu yaşam kalitesinde azalmaya ve kişinin sağlığının bozulmasına sebep olur.

Uyku bozuklukları pek çok mesleki ve trafik kazaların sebep olabilmesi nedeniyle önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bazı uyku bozuklukları uykuya dalma ya da devam ettirme sorunlarına ol açar. Diğer uyku bozuklukları ise gündüz aşırı uykululuğa sebebiyet verir. Vücudun biyolojik saati ile alakalı sorunlar kişilerin gün içerisinde yanlış zamanlarda uykulu olmasına sebebiyet verir. Uykuda yürüme, kabuslar, altını ıslatma ve diğer çeşitli sorunlar da uykunun kesintiye uğramasına sebebiyet verebilir.

Uyku hastalıklarının en çok şikayet edilen çeşitlerinden bir tanesi huzursuz bacak sendromu ve uykudaki yapılan periyodik bacak hareketleridir. Huzursuz bacak sendromu, yatakta uyumadan önce bacaklarda ortaya çıkan hoş olmayan hisler ve bunu engellemek amacıyla bacakları sürekli olarak hareket ettirme ihtiyacı nedeniyle uykuya dalmada büyük sorun yaratıyor. Uykuya dalınmasının ardından ise bacaklarda ve hatta kollarda yaşanan periyodik hareketler, uykuyu böler ya da derinleşmesine engel olur.

Bu durum uyku kalitesinin bozulmasına sebebiyet verir. Uyku ile alakalı solunum sorunları, özellikle de uyku apne sendromu, uyku süresi boyunca sayısız defa nefes durmasına ve kandaki oksijen miktarının azalmasına sebep olur. Bu durum ise hayatı tehdit edecek çok önemli komplikasyonların oluşmasına neden verir. Narkolepsi ise gün içerisinde bir türlü engellenemeyen uyku atakları ve bazı diğer başka bulgular ile ortaya çıkmaktadır. Uyku hastalıklarına engel olabilmenin en önemli yolu ise tıbbi destek almaktır.