Tiroid Hastalıklarının Depresyona Etkisi Var Mı?


(Tarık Ersöz) #1

Hipertiroid, tiroid bezinin en fazla görülen bozukluğudur. Özellikle iyot eksikliğinin fazla olduğu bölgelerde yaygın olarak görülmektedir. Tiroid bezi vücut için yeterli seviyede tiroid hormonu üretmiyordur. Kadınlarda görülme ihtimali erkeklere oranla daha yüksektir. Her dört kadından bir tanesinde bu rahatsızlık görülmektedir.

Tiroid hormonları ruhsal durum ve beyin fonksiyonları ile yakından alakadır. Yapılan araştırmalarda hipertiroidide psikiyatrik belirtilerin çok sık görüldüğü tespit edilmiştir. Düşük hormon seviyesi duygu durumunu etkileyebileceği için ve duygu durumunun bozukluklarının gidişine etkisi olacağı bildirilmiştir. Hipertiroidide başlıca düşüncede yavaşlama, isteksizlik, unutkanlık, saç dökülmesi, depresif hissetme, sürekli yorgun hissetme ve konsantrasyon bozukluğu en sık görülmekte olan psikiyatrik belirtilerdir. Ağır klinik durumlarda algı bozuklukları, düşünce bozuklukları gibi çeşitli psikotik belirtiler de yaşanabilir.

Depresif duygu durumu ise en sık görülmekte olan psikiyatrik belirtidir. Buna sıklıkla uyku bozuklukları ve kaygı bozuklukları eşlik etmektedir. Yapılan çalışmalarda hipertiroidide %43 depresyon, %33 bunaltı (anksiyete) bozuklukları görüldüğü bildirilmiştir. Bu belirti ve bozuklukların bir bölümü tiroid hastalığının düzelmesinin ardından kalıntı miktarda belirtiler bırakmış olduğu ve çoğunun tiroid bozukluğun giderilmesinin ardından tamamen ortadan kalktığı tespit edilmiştir. Bezin çok fazla çalıştığı ve tiroid hormonlarının çok fazla salgılandığı hipertiroidide psikiyatrik belirtiler de ortaya çıkar. Bu hastalık bilinmekte olan bilinen klasik psikosomatik hastalık grubunda yer alıyor.

Hipertiroidizm biyokimyasal ve psikolojik değişmeler ile belirlenmekte olan bir tiroid hormon bozukluğudur. Hipertiroidizm için stres tetikleyici olarak görülmektedir. Hipertiroidi hastalığı olan kişiler hemen hemen her zaman aşırı, irrite, gergin, anksiyeteli ve duyarlıdırlar. Ayrıca duygusal açıdan da çok fazla değişiklik gösterirler. Sıklıkla dalgalanmakta olan ve çökkün bir duygu durumu sergilerler. Ancak hareketlerde yavaşlama, durgunluk hali gözlenmez. Bazı hafıza bozuklukları benzeri kognitif bozukluklar saptanabilir. Hastalığı ağır olan bazı hastalarda ağır psikiyatrik bozukluklara arasında olan melankolik depresyon, paranoid tablolar, bipolar bozukluk ve şizofreni gibi tablolar görülmektedir. Bu nedenle özellikle kadınların tiroid hastalığı olmasa dahi yılda en az bir kez tiroid hormon düzeylerine baktırmaları önerilir.