Multiple Skleroz (MS) Nedir?


(Tarık Ersöz) #1

Multiple Skleroz (MS) hastalığı omurilikte ve beyinde, sinyalleri taşımakta olan sinir telleri etrafındaki koruyucu kılıfın hasar görmesi nedeniyle oluşmuş olan bir sinir sistemi hastalığıdır. Merkezi sinir sistemi ile organların bilgi iletimine olanak tanıyan omuriliğin miyelin tabakası üzerinde oluşan bir fiziksel tahribat sonucunda ortaya çıkmaktadır ve bulaşıcı değildir. Basit bir şekilde ifade edilecek olursa, merkezi sinir sistemindeki sinirlerin çevresinde miyelin ismi verilmiş olan koruyucu malzemeler bulunmaktadır, bunlar zarar gördüğünde ise Multiple Skleroz (MS) ortaya çıkar.

Miyelin zarar gördüğü zaman, mesajlar yavaş ya da bozuk olarak iletilir ya da hiç iletilmez. Bu durumda Multiple Skleroz belirtileri ortaya çıkar. Multiple Skleroz otoimmün bir hastalıktır. Böylelikle vücudun bağışıklık sistemini kendisine ait olan dokuyu yabancı bir madde olarak görür ve ona saldırır. Multiple Skleroz yani MS’de bağışıklık sistemi omurilik ve beyinde miyeline saldırır.

MS’de neler olduğunu anlayabilmenin en kolay yolu, vücudu bir elektrik devresi olarak düşünmektir. Burada omurilik ve beyin güç kaynağı, uzuvlar ve vücudun geri kalan bölümü ise televizyon, ışık, bilgisayar ve diğer cihazlardır. Sinirler, tüm bunları birbirne bağlamakta olan elektrik kablolarıdır ve miyelin de bu kabloların dışında bulunan yalıtımdır. Yalıtım zarar gördüğü zaman sonucunda cihaz arızası ve kısa devre gibi durumlar oluşur. MS hastalığı kısaca bu şekilde özetlenebilir.

Aksonlar (sinir lifleri) miyelin ile kaplı durumdadır. Miyelin, merkezi sinir sistemindeki aksonların mesajları iletmesine olanak tanır. Aynı zamanda aksonların korunmasını da sağlar. Multiple Skleroz’da miyelin zarar görerek mesajların yavaşlamasına bozulmasına ya da engellenmesine sebebiyet verebilir. Mesajlar, sinir liflerinde yaşanan bozulmadan da etkilenebilir.

Multiple Skleroz bulaşıcı bir hastalık değildir. Tedavi edilmese de ölümcül olmayan bir hastalık olarak değerlendirilir. Aynı diyabet hastalığı gibi kronik bir hastalıktır. Bu denenle bu hastalık bir defa ortaya çıktığında ömür boyu kişi ile kalmaktadır. MS hastası olan bir kişinin ortalama yaşam süresi hastalığa sahip olmayan kişilerden çok daha kısa değildir.