Kandaki Karbondioksit Miktarı Artarsa Ne Olur?


(Tarık Ersöz) #1

Soluk alıp verilen havada karbondioksit olduğu bilinmektedir. Özellikle kış aylarında sobada yakılmakta olan kalitesiz kömür sebebi ile ortalığa fazla miktarda karbondioksit yayılır ve sağlığı tehdit eder. Ancak karbondioksit büyün yaşantı boyunca vücutta da üretilir. Karbondioksit vücutta meydana gelen reaksiyonların sonucunda ortaya çıkar. Solunum yolu ile alınan oksijen ile yer değiştiren karbondioksit tekrar akciğer yolu ile vücuttan atılır. Kan dolaşımında karbondioksit seviyesi akciğerlerin yanında böbrekler tarafından ayarlanır. Kandaki karbondioksit seviyesinin yükselmesi karbondioksit zehirlenmesine neden olabilir. Vücuttaki karbondioksit seviyesi bikarbonat ismi verilen madde ile dengelenmeye çalışılır.

Karbondioksit zehirlenmesinin nedenleri nelerdir?

Vücuttaki tüm hücreler canlılıkları devam ettikçe karbondioksit üretirler. Meydana gelmiş olan karbondioksit solunum havası ile dışarı atılamaz ise, kan dolaşımındaki karbondioksit seviyesi artış gösterir. Solunum yolu ile çıkarılan karbondioksitin tekrar solunması kan dolaşımındaki karbondioksit seviyesini artırmakta olan temel nedendir. Bu durum çadırda ya da genellikle gece başının üzerine battaniyeyi çekerek uyuyanlarda görülür. Madenler ve tüneller de genellikle iyi havalandırılmadıkları zaman işçilerde karbondioksit zehirlenmesine yol açabilen çalışma yerleridir. Yüksek oranda karbondioksit bulunan yerlerde bulunulması da karbondioksit zehirlenmesine yol açan etkenlerdendir. Zatürre, astım, akciğer iltihapları gibi akciğer hastalıkları, solunum yolları tıkanıklıkları ve solunum problemleri karbondioksit zehirlenmesine yol açabilen tıbbi sebeplerdir.

Karbondioksit zehirlenmesinin belirtileri nelerdir?

• Tansiyon yükselmesi
• Çarpıntı
• Baş ağrısı
• Mide ağrısı
• Görme bozuklukları
• Bilinç kaybı
• Bulantı
• Kusma
• Göğüs ağrısı
• Titreme
• Kas kasılmaları
• Ölüm

Karbondioksit zehirlenmesi olan kişiye ne yapılması gerekir?

Karbondioksit zehirlenmesi yaşadığından şüphelenilen bir kişi bulunduğu ortamdan açık havaya çıkartılır ya da odanın camları açılarak oda havalandırılır.

Hafif derecede etkilenen kişiler bu basit uygulama ile kendiliğinden iyileşebilirler. Ancak şiddetli seviyede karbondioksit zehirlenmesi yaşan kişilerin acil tedaviye ihtiyacı vardır. En kısa zamanda acil servise götürülmeleri gerekir.

Acil serviste kişinin karbondioksit zehirlenmesinin şiddetinin belirlenmesine yönelik testler ve tedaviye yönelik işlemler yapılır. Kişinin solunum yollarının açık olup olmadığı, solunum yollarını tıkayan bir madde varsa bunun çıkarılması ve kişiye oksijen verilmesi gibi uygulamalar kısa sürede kandaki karbondioksit seviyesinin azalmasını sağlayacaktır. Önemli olan şey kişinin en kısa bir sürede tıbbi yardım alabilmesidir.