Hastayla Nasıl İletişim Kurulmalı?


(Tarık Ersöz) #1

Sağlık hizmetlerine yönelik tatminin sağlanabilmesi ve algılanan kalitenin yükseltilebilmesinde sağlık hizmeti sunanlar ile hastalar arasında kurulacak olan sağlıklı hizmetin büyük bir önemi vardır. Hasta ile doktor ilişkisi iki boyutta yaşanmakta. Bunlardan bir tanesi ilişkinin teknik boyutu yani doktorun tıbbi birikimi ve bu birikimi tedaviye uygulayabilmesidir. Diğer bir ilişki boyutu ise sanat boyutudur. İlişkinin sanat boyutu da doktorun hastası ile kurmuş olduğu iletişimi sergilemekte. Pek çok doktor mesleğin son derece yeterli ve teknik boyutta iyi olsa da hasta ile kurmuş olduğu iletişimde zayıf kaldığında hasta memnuniyetini tam olarak sağlayabilmek mümkün olamıyor.

Her hasta farklıdır ve her hasta kendine özgüdür. Ancak birtakım karakteristik özelliklere göre genellemeler yapılabilir. Bu durumda da daha çok sorun ortaya çıkarması olası olan hasta tiplerinin kategorize edilmesi, iletişim sürecinde bu özelliklerin göz önüne alınarak iletişim kazalarının çok daha az yaşanması sonucunu ortaya çıkarabilir.

Sağlık hizmeti sunmakta olanların genel tavırları, iletişimsel açıdan zor olarak adlandırılan kişilik yapısındaki hastalar ile fazla uğraşmamak ve hatta onlardan uzak durabilmek yönündedir. Genelde bu tip hastalar, sağlık hizmeti sunanlar açısında sorunlara sebebiyet vermektedir. Onlardan kaçmak yerine oldukça basit çeşitli uygulamalar ile onlar ile iletişim kurmaya çabalanabilir ve uzun dönemde ortaya çıkma riski taşıyan sorunların önüne geçmeyi sağlayacaktır. Hasta tiplerine ilişkin olarak yapılacak en temel öneri, sahip olunan önyargıları bir kenara bırakarak ve bu kişilik tiplerine ya da iletişim şekillerine sahip kişilerin özelliklerinin onların bir parçası olduğunu kabul etmektir. Etkili sonuçlara ulaşmak için bu kabullenme, başlangıç olarak belirlenebilir. Hasta tiplerine göre iletişimde hastanın tek bir kişi olmadığı da göz ardı edilmemelidir. Zaten hizmet almaya gelen hastalar genelde birilerinin refakatinde gelmektedir. Örnek vermek gerekirse çok konuşan bir hasta ile iletişim kurmaya çalışırken aynı özellikteki bir hasta yakını ile de başa çıkmak zorunda kalınabilmektedir. Bu noktada bu tür hasta ve yakınlarının nasıl konunun çerçevesi içinde tutulacağı bilindiğinde en basit kazanım, zamandan tasarruf etmektir.